Docker cơ bản: Image vs Container

Sun, 25 Jan 2026 00:00:00 +0000

Docker Image và Container - Hai khái niệm thiết yếu

Khi bắt đầu với Docker, hai khái niệm quan trọng nhất bạn cần hiểu là Image và Container. Nhiều người mới thường nhầm lẫn giữa chúng, nhưng thực chất chúng đóng vai trò khác nhau trong hệ sinh thái Docker. Image giống như kho chứa recipe (làm công thức), còn Container là thực tế thực thi (món ăn được chuẩn bị). 🍳

Trong bài viết này, tôi sẽ giải thích chi tiết sự khác biệt giữa Image và Container, cách chúng hoạt động cùng nhau, và cung cấp ví dụ thực tế để bạn dễ hiểu hơn.

I. Docker Image là gì?

Docker Image là một template (khuôn mẫu) được sử dụng để tạo ra Container. Nó chứa tất cả mọi thứ cần thiết để chạy một ứng dụng:

Operating system (Hệ điều hành) — thường là Linux minimal
Runtime environment (Môi trường chạy) — Node.js, Python, Java, v.v.
Code ứng dụng
Dependencies (Các thư viện phụ thuộc)
Configuration files (Files cấu hình)
Environment variables (Biến môi trường)

Đặc điểm chính của Docker Image

Read-only: Image là chỉ đọc, không thể thay đổi sau khi đã tạo
Layered structure: Image được xây dựng từ các lớp (layers), mỗi layer đại diện cho một lệnh trong Dockerfile
Reusable: Có thể sử dụng cùng một image để tạo ra nhiều container
Version-controlled: Mỗi image có tag (vd: 1.0, latest, alpine) để quản lý phiên bản

Ví dụ về cấu trúc Image:

Layer	Nội dung
Layer 1	Base OS (Alpine Linux)
Layer 2	System packages (curl, wget)
Layer 3	Node.js runtime (18.x)
Layer 4	Application code
Layer 5	Environment variables

Các lệnh phổ biến với Image

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14


# Pull một image từ Docker Hub
docker pull node:18-alpine

# Liệt kê các images đã tải về
docker images

# Xóa một image không sử dụng
docker image rm node:18-alpine

# Xóa tất cả unused images
docker image prune -a

# Build image từ Dockerfile
docker build -t myapp:1.0 .

II. Docker Container là gì?

Docker Container là một thực thể đang chạy (running instance) được tạo ra từ Docker Image. Container có:

Một bộ file hệ thống riêng (filesystem)
Không gian mạng riêng (network isolation)
Process riêng, hoạt động độc lập
Các biến môi trường riêng

Đặc điểm chính của Docker Container

Read-only base + Read-write layer: Container có read-write layer cho phép thay đổi dữ liệu
Isolated: Container cô lập với host và các container khác
Stateful: Container có thể ở các trạng thái: running, stopped, paused, exited
Ephemeral: Container có thể tạo và xóa nhanh chóng (< 1 giây)

Ví dụ về Container:

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20


# Tạo và chạy container từ image
docker run -d --name myapp node:18-alpine node server.js

# Liệt kê các containers đang chạy
docker ps

# Liệt kê tất cả containers (kể cả đã dừng)
docker ps -a

# Dừng container
docker stop myapp

# Khởi động lại container
docker start myapp

# Xóa container
docker rm myapp

# Xem logs của container
docker logs myapp

So sánh Container với Virtual Machine

Tính chất	Docker Container	Virtual Machine
Hệ điều hành	Chia sẻ kernel với host	Có OS riêng đầy đủ
Thời gian khởi động	~ 1-2 giây	~ 1-2 phút
Dung lượng	MB (10-100 MB)	GB (1-10 GB)
Hiệu năng	Gần như native	Cần virtualization overhead
Số lượng tối đa	Hàng trăm host	Tẽn vài chục host

Docker Container Architecture

III. So sánh chi tiết: Image vs Container

Để dễ hình dung, hãy xem bảng so sánh dưới đây:

Bảng so sánh đầy đủ

Khía cạnh	Image	Container
Công thức	Kho chứa recipe (công thức)	Món ăn được thực hiện
Trạng thái	Static (tĩnh, read-only)	Dynamic (động, read-write)
Thay đổi	Không thay đổi sau khi tạo	Có thể thay đổi khi chạy
Số lượng	Có 1 image, tạo N container	Nhiều container từ cùng 1 image
Thời gian tạo	Chậm (build lần đầu ~5-10 phút)	Nhanh (< 1 giây)
Lưu trữ	Lưu trong Docker cache	Lưu thời gian chạy hoặc volume
Portability	Dễ dàng chia sẻ (push/pull)	Chỉ chạy trên môi trường đã install Docker
Version	Có tag quản lý (1.0, 2.0, latest)	Không có version riêng
Network	Không	Có network riêng
Storage	Lưu trữ tại layers	Có read-write layer trên cùng image

Quan hệ giữa Image và Container

1
2
3
4
5
6
7
8
9


Docker Image (Template)
 ↓
 docker run
 ↓
Docker Container (Running Instance)
 ↓
 docker commit
 ↓
Docker Image mới (updated)

Lưu ý:

Image giống như class trong OOP (Object Oriented Programming)
Container giống như object (instance của class)
Dùng docker run để tạo container từ image
Dùng docker commit để save container thành image mới

IV. Ví dụ thực tế từ đầu đến cuối

Để hiểu rõ hơn, hãy cùng làm một ví dụ chi tiết:

Tạo Dockerfile (để build image)

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11


# Dockerfile
FROM node:18-alpine

WORKDIR /app

COPY package*.json ./
RUN npm install

COPY . .

CMD ["node", "server.js"]

Build image từ Dockerfile

1
2
3
4
5
6
7
8


# Build image với tên myapp và tag 1.0
docker build -t myapp:1.0 .

# Xem image đã tạo
docker images
# Output:
# REPOSITORY TAG IMAGE ID CREATED SIZE
# myapp 1.0 abc123def456 2 minutes ago 150MB

Tạo và chạy container từ image

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14


# Chạy container từ image myapp:1.0
docker run -d \
 --name myapp-container \
 -p 3000:3000 \
 myapp:1.0

# Xem container đang chạy
docker ps
# Output:
# CONTAINER ID IMAGE COMMAND STATUS PORTS
# xyz789ghi012 myapp:1.0 "node server.js" Up 2 minutes 0.0.0.0:3000->3000/tcp

# Xem logs
docker logs myapp-container

Tương tác với container

1
2
3
4
5
6


# Truy cập nội bộ container
docker exec -it myapp-container sh

# Trong container — bạn có thể:
ls -la /app
curl http://localhost:3000

Xóa container và image

1
2
3
4
5
6
7
8


# Dừng container
docker stop myapp-container

# Xóa container
docker rm myapp-container

# Xóa image
docker rmi myapp:1.0

V. Best practices với Image và Container

Quản lý Image

✅ Sử dụng cụ thể hơn (ex: node:18.12-alpine thay vì node:latest)
✅ Giảm kích thước bằng base image nhỏ (alpine, distroless)
✅ Tận dụng cache layer bằng cách xếp lệnh theo thứ tự
✅ Sử dụng .dockerignore để loại bỏ file không cần thiết
✅ Xóa image unused thường xuyên với docker image prune

1
2
3
4


# Ví dụ: Sử dụng image cụ thể
FROM node:18.12.1-alpine
# thay vì
FROM node:latest

Quản lý Container

✅ Đặt tên container rõ ràng (--name app-container)
✅ Sử dụng -d (detached mode) để chạy container background
✅ Thường xuyên quay lại logs khi debug (docker logs -f)
✅ Sử dụng volumes nếu cần persistence dữ liệu
✅ Giới hạn resource với --cpus, --memory

1
2
3
4
5
6
7


# Run container với giới hạn resource
docker run -d \
 --name app \
 --cpus="1.5" \
 --memory="512m" \
 -p 8080:80 \
 myapp:1.0

Troubleshooting phổ biến

Container không thể tạo từ image

Lỗi:

1

Error: Cannot start container from image

Nguyên nhân:

Image chưa được build hoặc pull về
Image bị corrupt
Port đã được sử dụng bởi container khác

Giải pháp:

1
2
3
4
5
6
7
8


# Kiểm tra image đã tồn tại chưa
docker images | grep myapp

# Pull về lại nếu chưa có
docker pull myapp:1.0

# Build lại image
docker build -t myapp:1.0 .

Container không lưu dữ liệu khi dừng

Nguyên nhân: Container là ephemeral, dữ liệu trong container sẽ mất khi nó dừng hoặc xóa.

Giải pháp: Sử dụng Docker Volumes

1
2
3
4
5
6
7
8


# Tạo volume
docker volume create myapp-data

# Gắn volume vào container
docker run -d \
 --name app \
 -v myapp-data:/app/data \
 myapp:1.0

Container không truy cập được từ bên ngoài

Lỗi: Không thể truy cập http://localhost:3000 khi run container